فروردین ۲۵

پی نوشت دکتر عبدالحسین زرین کوب درباره بیتی از شعر حافظ: آسمان گو مفروش این عظمت کاندر عشق

دکتر عبدالحسین زرین کوب - یاسین رحمانی

پی نوشت دکتر عبدالحسین زرین کوب در مورد این بیت از شعر حافظ:

آسمان گو مفروش این عظمت کاندر عشق

خرمن مه به جوی خوشه پروین  به دو جو

اشاره: آسمان به سبب عدم قبول امانت در بازار عشق قدری ندارد چرا که آنجا عظمت ظاهری را به چیزی نمی گیرند پس عجب نیست که خرمن ماه را به جوی بها کنند و خوشه پروین را به دو جو گیرند. تقدیر چیز بسیار اندک و بی قدر به دو جو و جوی و نیم در شعر حافظ جای دیگری هم هست، از جمله:

قلندران حقیقت به نیم جو نخرند

قبای اطلس آن کس که از هنر عاریست

و یا:

پدرم روضه رضوان به دو گندم بفروخت

ناخلف باشم اگر من به جوی نفروشم

و دوجو به همین معنی در کلام عبید زاکانی از معاصران خواجه نیز هست: کلیات/۲۶، به هر حال هر چند در بیت ما نحن فیه “دو جو” هم مثل “جوی” کنایه از بهای اندک است. طرز ذکر آنها در مقابل خرمن و خوشه آسمان نشان می دهد که نزد شاعر متاع عظمت فروشی آسمان هر چه باشد جز یک یا دو جو نمی ارزد و از این گذشته در این سودا نیز آنچه حقیرتر است و به خوشه یی از یک خرمن نمی ماند بیشتر از خود خرمن ارزیابی می شود و این نکته آسمان را به خاطر رفعت نمایی و عظمت فروشیش که شیوه بالانشینان است تنبیه و ملامت می کند و کبریا و استغنای عشق را به رخ او می کشد. مقایسه شود با قول مولانا تا در این معانی:

مکن ای آسمان ناموس کم کن

که از سودای عهد ما خمیدی /۲۸۴۷۰

و:

نخرم فلک به را به دو حبه والله

من اگر فقیرم نکنم حقیری/ ۳۳۲۱۹

 

برگرفته از کتاب “نقش بر آب” اثر دکتر عبدالحسین زرین کوب – انتشارات سخن – صفحه ۴۰۵

نقش-بر-آب - زرین کوب - یاسین رحمانی
نقش بر آب – زرین کوب
این شعر را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید


منبع: yasinrahmani.ir

Posted فروردین ۲۵, ۱۳۹۶ by مدیر سایت in category "از شاعران", "حافظ
مدیر سایت

About the Author

یاسین هستم، یک رحمانی! اهل روستایی به نام محمودآباد در شهرستان فیروکوه، تهران. و یک شاعر! شاعری که شعر می نویسد تا دیده نشود میان اکثریت گوینده های پرمدعا، و اقلیت خواننده هایی که رخت سکوت پوشیده اند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ مسئله را بنویسید: * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.